مدتهاست كه مي‌خواستم حرفهاي ناگفته اي را به نگارش در آورم كه كمتر كسي از آنها سحن به ميان آورده است. قصه تلخ ندامتگاههاي كه امروز تجربه گاه شده اند. به خاطر مي‌آورم كه مي‌گفتند : بر سر در يكي از پادگانهاي آموزشي شمال غرب كشور عبارت «... بيا، آدم برو» نوشته اند. اگر چه چنين چيزي يه شوحي بيش نيست اما شعار «سالم بيا، قاتل برو» عبارتيست كه شايسته مكاني چون سر در زندان ايلام و همه زندانهاي امثال آن است.

نوشتن در مورد چنين مكاني، لازمه اش داشتن اطلاعات كافي است كه شايد جز با حضور حداقل يك ماه در آن امكان پذير نباشد و آنچه مرا بر آن داشت تا به افشاگري گوشه اي از آن بپردازم، انبوه درد برخواسته از دل مردي مؤمن و خداجو بود كه به جرمي كوچك، بيش از يك ماه را در اين آموزش!گاه سپري كرده بود.

بهتر است اصل ماجرا را از زبان خود ايشان بشنويم :

« ... و به زندان وارد شدم. زندان بان فقط حق باز و بسته كردن در را داشت و به هيچ عنوان حق ورود به داخل سالن زندانيان را نداشت. غريبانه گوشه خلوت تر يافتم و آرام نشستم. پس از مدتي حضور دنبال آشنايي بودم تا شايد همدم اين روزهاي سختم باشد. در بين زندانيان چشمم به پسر جواني خورد كه برايم آشنا بود. پدرش را مي‌شناختم، هم قبيله اي ما بود؛ با حوشحالي و چون كسي كه گنجي پيدا كرده باشد خودم را به او رساندم و پس از احوالپرسي از او سوال كردم كه آيا مرا مي‌شناسد يا خير؟ با حالتي سرد و منگ جواب داد كه بله مي‌شناسم پسر فلاني هستي ( و اسم پدرم را با بي ادبي ادا نمود). ئقتي چنين پاسخ وقيحانه اي از او شنيدم از كرده خود پشيمان شدم و اميدم به يأس مبدل شد. ديگر فهميدم كه اينجا همان جايي است كه بايد به ياد هول قيامت بود. جايي كه كسي به فكر كسي نيست و همه از هم گريزانند.

مدتي كه در زندان بودم با چيزهي عجيب و غريبي برخوردم كه تا حال حتي به گوشم هم نخورده بود. يكي از اين موارد، حالت كدخدامنشي و ارباب و رعيتي بود كه به نحو وحشتناكي حاكم بود. مجرميني كه محكوم به مرگ يا حبس ابد بودند، حكم خان زندان را داشتند. تعداد معدود تختهاي كثيف زندان مختص اين افراد بود. اينان جز خلاف و زورگويي و دستور دادن كار ديگري نداشتند. همه رعيت آنان بودند حتي مأمورين زندان كه حق ورود به سالن را نداشتند هم از اينان حساب مي‌بردند. حكم، حكم اينان بود و حرف اول و آخر حرف اينان.

در زندان كسي حق نگاه كرده به كسي را نداشت مگر ارباب به رعيت كه براي وي همه كاري مجاز بود. اگر كسي ندانسته چشمش به كسي مي‌خورد و طرف مقابل متوجه نگاه وي مي‌شد كه واويلا!

سوال مي‌شد كه چرا به من نگاه مي‌كني؛ حتي اظهار ندامت و عذرخواهي طرف كارساز نبود و كتك حق مسلمش شناخته مي‌شد البته با چاشني فحش و بد و بيراههاي هميشگي حاكم بر زندان.

ندامتگاه كه چه عرض كنم؛ تجربه گاه جاي انواع خلافها بود، از آموزش روشهاي مختلف سرقت، روابط نا سالم ...، تا مشروبات، مواد مخدر، قرص Ex و ...

به چشم خودم ديدم كه كسي كه قرص اكس مصرف كرده بود پس از مقداري داد و فرياد و شادي نامفهوم كه فقط از ديوانه ها سر مي‌زند، با چاقوي دست ساز، شكمش را پاره كرد و روده هايش را بيرون ريخت. اين جريان ترسناك و چندش آور براي همه عادي بود جز دو سه نفري كه با انتقال مصدوم به دم در خواستار رساندن وي به بيمارستان شدند. مشابه همين صحنه را در جنگ بين دو نفر داخل زندان مشاهده كردم. يعني براي دومين بار بود كه روده هاي انساني را مي‌ديدم كه از شكمش بيرون افتاده و هر دو هم در همين زندان.

و اما حكايت چاقوهاي دست ساز:

يك نوع از آنها همين قاشقهاي معمولي بودند كه با مالش دسته آنها به لبه فلزي تخت ها و ديگر فلزات موجود، چنان لبه تيزي برايشان مي‌ساختند كه اگر نگويم از چاقو تيزتر بودند قطعاً كندتر هم نبودند.

نوع ديگر چاقوهاي دست ساز كه كاربرد مخصوص خود را داشتند تشكيل شده بودند از يك تكه فلز كه از درب قوطي‌هاي كنسرو و كمپوت جدا شده بود و با دو تكه چوب و نخ (بعنوان دسته) استحكام يافته بود. اين چاقو در پاره كردن تشك و پتوها و نيز در دعوا كاربرد داشت.

ساعت خواب و بيداري زندانيان كاملاً برعكس روال عادي بود. بيداري از ساعت 5-6 عصر شروع و تا 5-6 صبح فردا به طول مي‌كشيد و بقيه زمان (يعني از صبح تا نزديك غروب) ساعت خواب زندانيان بود.

نحوه ورود موارد مخدر يه زندان هم جالب توجه است :

از ابتداي ساعت بيداري كه نزديك غروب آفتاب است و ساعت هواخوري زندانيان در محوطه سر باز (حياط زندان)، عده‌اي خاصي از زندانيان در حاشيه ديوار منتهي به خيابان جنوبي زندان تجمع مي‌كنند و اين زمان مصادف است با آغاز بارش سنگ كه اگر غفلت كني بي شك بايد با سر شكسته و خون آلود بايد آنجا را ترك كني. چيزي ديدم كه برايم قابل فهم نبود؛ عده‌اي از زندانيان با شتاب و دعوا سعي در سبقت گرفتن از هم به زير باران سنگ مي‌شتافتند. به راستي جريان اين سنگها چه بود؟ موارد مخدر بسته شده به سنگ براي قدرت پرتاب بيشتر!

اين افراد به ازاي تحويل هر بسته به صاحب اصلي آن، مبلغ 10 هزارتومان مژدگاني دريافت مي‌كردند. به همبن خاطر بود كه به زير باران سنگ هجوم مي‌بردند. هر بسته با كدي مشخص شده ود كه متعلق به شخص خاصي از زندانيان بود. بسته اي كه از بيرون زندان و از پشت بام خانه هاي اطراف به داخل زندان پرتاب مي‌شدند. بنابر آنچه شنيدم پس از جلوگيري مأمورين نيروي انتظامي ‌از پرتاب مواد از داخل خيابان، برخي همسايگان در ازاي اجازه پرتاب هر بسته مواد از پشت بام خانه اش، مبلغ 5 هزار تومان دريافت مي‌نمود.

حال داستان نحوه استعمال موارد را بشنويد:

در داخل زندان استفاده از مواد آتش زا مانند پيك نيك و شمع و ... ممنوع است. زندانياني كه مواد مصرف مي‌كردند براي اين كار هم ابتكار جالبي به خرج داده بودند. وقتي ديگ غذاي چرب مثل خورشت وارد زندان مي‌شد، روغن آن را جدا كرده و در داخل قوطي هاي كنسرو و كمپوت مي‌ريختند. به مرور زمان اين روغنها كه از قيمت بسيار بالايي هم برخوردار بود در ظروف متعدد جمع آوري و خشك مي‌شدند. همزمان با ريختن روغنها در ظروف، نخي كه از حاشيه پتوها كنده مي‌شد نيز در وسط ظرف جا داده مي‌شد. پس از منجمد شدن روغن، شمع دست ساز آماده مي‌شد. اكنون همه چيز براي استعمال مواد مخدر آماده بود. با روشن نمودن شمع و با يك سنجاق همه چيز فراهم بود و اين كار هر شب عده اي از زندانيان بود. هواي آلوده و كثيف زندان با اين بوي نامطبوع به كمال تهوع آوري مي‌رسيد و اين حالتي بود كه من بارها از خدا مرگم را طلب مي‌كردم بلكه از اين كثافت خانه چشم بپوشم.

راستي اين را هم بگويم كه براي زندانيان كلاس عقيدتي هم برگزار مي‌شد و در اين كلاس تنها من و يك نفر ديگر كه بخاظر حدود 150 هزار تومان چك بدهي به زندان افتاده بود و تنها نمازخوان هاي زندان هم ما دو نفر بوديم.

هر گاه دعوايي در مي‌گرفت هيچ كس حق دخالت نداشت بلكه تشويق و تحريك ديگران تنها كاري بود كه ديگران انجام مي‌دادند و دعواها هم اكثراً با جراخات شديد و خونريزي همراه بود به طوري كه مصدوم حتماً بايد به بيمارستان منتقل مي‌شد.

در ابتداي مطلب گفتم كه حتي مأموران زندان حق ورود به داخل سالن زندانيان و دخالت در كار آنها از جمله در دعواها را نداشتند. سرباز وظيفه كه هيچ، اگر افسري دم در مي‌ايستاد و مي‌خواست تذكري بدهد يا موردي را گوشزد كند با عكس العمل شديد همراه با توخين و فحشهاي زندانيان مجبور به ترك محل مي‌شد.

حال جريان همكاري برخي زندانيان و مأمورين در انتقال مواد و ... بماند.

استراحت شبانه در زندان معنا نداشت. اگر كسي اراده خواب مي‌كرد با لگدپراني ديگران، اين حق از وي سلب مي‌شد. اين در حالي بود كه حق هيچ گونه اعتراضي هم نداشت و الا بايد شديدترين تنبيه هاي جسمي ‌و روحي را پذيرا مي‌شد.

حرفهاي بسيار زشت ناموسي كه بصورت عادي و روزمره (شب مره) بين زندانيان تبادل مي‌شد همچون شلاقي بود كه مرا شكنجه مي‌كرد، اما براي آنان به يك امر كاملاً عادي تبديل شده بود.

تجسمش را بكنيد انساني در وسط تعداد زيادي حيوان وحشي گرفتار شده باشد كه اگر لحظه اي غفلت كني مورد تهاجم و آسيبشان قرار مي‌گيري و وحشتناك تر اينكه انسان مجبور باشد با آنان زندگي كند! اين حس بارها مرا ترغيب به خودكشي مي‌كرد كه اگر بخاطر حرام بودن خودكشي و ترس از عواقب اخروي آن نبود حتماً خودم را از آن وضع اسفناك رها مي‌كردم.

انحرافات جنسي موجود در زندان كه قلم از نوشتن آن شرم دارد از ديگر معضلاتي است كه در زندان به وفور پيدا مي‌شود. و ... »



اين قصه سر دراز دارد. اينها تنها گوشه اي از حوادث و اتفاقات عادي درون زندان ايلام و قطعاً بسياري ديگر از زندانهاي كشور است كه زبان شخصي مؤمن بيان گرديد.

اكنون مي‌توانم حدس بزنم كه شما كه تا اينجاي اين متن را مطالعه نموده ايد چه حسي پيدا نموده ايد؟!

اي كاش همه مي‌دانستند درون زندانها چه خبر است؟ كه اگر چنين مي‌شد بي شك خيلي از مجرمين حتي فكر خلاف هم به مخيله اشان خطور نمي‌كرد چه برسد به اجراي آن.

مكاني كه با ورود تخم مرغ دزد به آن، شتردزد حرفه اي خارج مي‌شود.

آموزش انواع روشهاي سرقت يكي از دروس اصلي زندانيان است كه توسط سابقه دارتر ها براي رفقا تدريس مي‌شود.

حال روي سخن من با مسئولين قوه قضائيه و نيروي انتظامي‌است. آيا تاكنون به اين معصلات انديشيده ايد؟

آيا مي‌دانيد اگر عمل تفكيك زندانيان صورت گيرد چه خدمت بزرگي به جامعه انجام مي‌دهيد؟

چرا بايد كسي كه به جرم 150 هزارتومان چك به زندان افتاده با كسي كه محكوم به اعدام است در يك سالن باشند؟

باشد كه نيروي انتظامي‌ از زير بار اين ننگ «ترس» بيرون بيايد و كمي قاطعانه تر عمل كند؛ هم با جرم مأمورين خود (در وهله اول) و هم با جرم مجرمين ديگر (در مرحله بعد) !!!